Yağ seviyesi nasıl ölçülür — ve seviye ARTIYORSA ne demek

Ölçümü bozan üç yaygın hata

Çubuk okuması, ölçümün yapıldığı koşullara ölçülen değerden daha çok bağlıdır. En sık yapılan üç hata şunlardır: aracı eğimli zeminde ölçmek, motoru durdurur durdurmaz bakmak ve çubuğu tek hamlede okuyup çıkarmak.

Eğim, karterdeki yağın bir tarafa toplanmasına yol açar; hafif bir rampa bile çubukta bir santimetreye varan sapma üretir. Motor durdurulduğu anda ise yağın önemli bir kısmı hâlâ silindir kapağında ve kanallardadır, kartere inmemiştir — o anda bakılan seviye gerçek seviyenin altında görünür.

Üçüncü hata daha sinsidir: çubuk çıkarılırken kılavuz borusunun iç yüzeyindeki yağ çubuğa bulaşır ve olduğundan yüksek bir iz bırakır. Bu yüzden çubuk önce çıkarılıp silinir, sonuna kadar yeniden daldırılır ve ancak ikinci çıkarışta okunur.

Doğru sıra

Aracı düz zemine alın. Motoru çalışma sıcaklığına getirin, sonra durdurun ve 5–10 dakika bekleyin — bu süre yağın kartere dönmesi için gereklidir. Çubuğu çıkarın, temiz bir bezle silin, sonuna kadar daldırın ve tekrar çıkarıp okuyun.

Seviye alt ve üst işaret arasında, tercihen üst işarete yakın olmalıdır. İki işaret arasındaki fark çoğu binek motorda yaklaşık bir litredir; yani çubuğun ortasında olmak “yarım litre eksik” demektir, “normal” demek değildir.

Ölçümü ayda bir kez ve uzun yol öncesinde tekrarlayın. Asıl değerli olan tek bir okuma değil, okumaların zaman içindeki YÖNÜDÜR.

Seviye düşüyorsa: yakıyor mu, kaçırıyor mu?

Düşen seviyenin iki sebebi vardır ve ayırt edilmeleri kolaydır. Yağ yanıyorsa soğuk çalıştırmada egzozdan mavimsi bir duman gelir ve gaz kesip yeniden basıldığında bu duman belirginleşir; kaçırıyorsa aracın park ettiği yerde iz kalır ya da motor alt muhafazasında ıslaklık görülür.

Yüksek kilometreli motorlarda bir miktar tüketim normaldir. Üreticiler genellikle 1.000 kilometrede 0,5 litreye kadar olan tüketimi tolerans içinde sayar. Bunun üzerindeki tüketim, segman veya subap lastiği tarafında bir aşınmaya işaret eder.

Turbolu motorlarda üçüncü bir ihtimal daha vardır: turbo yatağındaki keçe yorulduğunda yağ emme tarafına kaçar ve dışarıya hiç iz vermeden tüketilir. Bu durumda egzoz dumanı gaz verildiğinde yoğunlaşır ve turbo çıkışında yağ izi bulunur.

Seviye yükseliyorsa: yakıt seyrelmesi

Çubukta seviyenin yükselmesi ilk bakışta iyi bir haber gibi görünür, oysa dizel motorlarda ciddi bir uyarıdır. Yükselen hacim yağ değildir — yanmamış motorindir.

Partikül filtresi olan bir motorda filtre dolduğunda araç kendi kendini temizler: yanma sonrası fazladan yakıt püskürtülür, egzoz sıcaklığı yükselir ve filtredeki kurum yakılır. Bu işlem birkaç dakika kesintisiz sürüş ister. Şehir içinde kısa mesafede sürülen bir araçta işlem sık sık yarıda kalır ve püskürtülen fazla yakıtın bir kısmı silindir çeperinden karterdeki yağa iner.

Motorin yağa karıştıkça karışımın viskozitesi düşer; yağ, tasarlandığı film kalınlığını yatak yüzeylerinde tutamaz hâle gelir. Bu, kilometre dolmadan da olsa yağın ömrünün bittiği anlamına gelir.

Basit bir kontrol: çubuktaki yağı koklayın. Belirgin bir motorin kokusu varsa seyrelme başlamış demektir. Böyle bir durumda takvimdeki kilometreyi beklemeden yağ ve filtre değiştirilmeli, mümkünse haftada bir kez 20 dakikalık kesintisiz sürüşle temizleme işleminin tamamlanmasına izin verilmelidir.